/ Tezler / Estetik Sanat Rejimi ve Yüce: Ranciére Estetiğinin Bir Eleştirisi

 

Jacques Rancière, 20. yüzyıl ikinci yarısı ve 21. yüzyıl siyaset ve estetik felsefelerinde öne çıkan figürlerinden biridir. Bu tez, Rancière’in siyaset ve modern sanat üzerine kitaplarından yola çıkarak kendisinin “uyuşmazlık” ve “estetik sanat rejimi” kavramlarını incelemektedir. İnceleme sırasında bu kavramları da Friedrich von Schiller’in “estetik devleti”, Friedrich Nietzsche’nin Apolloncu ve Dionysosçu sanat güdüleri arasındaki çatışma (agon) ile ilişkilendirmeye çalışmaktadır. Bu çalışmada öne sürülen tez, Rancière’in uyuşmazlık kavramını anlatırken sık sık altını çizdiği “duyulurun paylaşımı” düşüncesinin, estetik değeri neredeyse yalnızca Güzel’in analitiğini veren ortak duyuma (sensus communis) indirgediğidir. Bu indirgemenin siyasi ve estetik olası olumsuz sonuçlarını sergilemek amacıyla Edmund Burke, Immanuel Kant ve Jean-François Lyotard gibi filozofların yapıtları dolayımında Yüce’nin bir serimlemesi yapılacaktır. Sonuç olarak ise Rancière’in uyuşmazlık kavramının indirgemeci niteliği nedeniyle, amacının tersine estetik sanat rejiminde ortak duyumdan siyasi çıkar elde edilmesini kolaylaştırdığı belirtilecektir. Kant’ın Yüce’nin a priori kurallarını araştırırken vardığı siyasi çıkarımların, Rancière’in uzlaşmaya alternatif olarak sunduğu uyuşmazlık kavramının getireceğini öne sürdüğü siyasi özgürleşmeye göre daha sağlam bir zemin oluşturduğu iddia edilecektir.

 

Yazar: Mert Erçetin

Danışman: Yard. Doç Dr. Mehmet Şiray

Yer Bilgisi: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Anabilim Dalı

Türü: Yüksek Lisans

Yılı: 2016

 

Bu teze Ulusal Tez Merkezi sayfasından ulaşıldı. Yukardaki metin tezin Özet bölümünden alındı. Görsel sonradan eklendi. Tamamını okumak için bkz. ranciere_eleştiri.pdf

Rancière , çağdaş estetik, tez tanıtımı